Lintopdrachten overslaan
Verdergaan naar hoofdinhoud
Uitgebreid zoeken
u bevindt zich: Home > Meststoffen > Kunstmest
Kunstmest
Verzurende werking van meststoffen

Stikstofmeststoffen verzuren de bodem. Maar de mate waarin is zeer verschillend. Naast stikstof zijn het zwavelgehalte en de samenstelling van de vulstof in de meststof bepalend voor de verzuring. Magnesium heeft een bekalkende werking en zorgt zo voor een minder verzurende werking in de bodem. Zwavel geeft een meststof juist een sterk verzurend karakter.

Bodemkwaliteit
De zuurgraad of pH is van invloed op de chemische bodemkwaliteit en de gewasgroei. De beschikbaarheid van nutriënten voor het gewas en de vorm waarin nutriënten voorkomen, is afhankelijk van de pH. Vooral bij een lage pH is de beschikbaarheid van de meeste nutriënten sterk verminderd. Ook een hoge pH beperkt de beschikbaarheid van bepaalde nutriënten, zoals mangaan. Voor een goede gewasgroei is het essentieel de pH op een optimaal niveau te houden. Daartoe kan het beste worden afgegaan op de adviesbasis voor de bemesting.

optimale_ph_bandbreedte.jpg
De optimale pH-bandbreedte voor de meeste gewassen

 
Zoals uit bovenstaand figuur blijkt, zijn de meeste voedingselementen goed opneembaar bij een pH tussen 5,5 en 7.

Optimale pH realiseren
Voor de akkerbouw is de optimale pH afhankelijk van het bouwplan, omdat gewassen verschillende eisen stellen aan de pH. Zo hebben bieten een hogere pH nodig dan aardappelen. Het aandeel bieten en/of aardappelen in het bouwplan heeft dan ook invloed op de hoogte van de optimale pH.

Bij bekalking wordt onderscheid gemaakt tussen onderhoudsbekalking (om uitspoeling te compenseren en de pH op niveau te houden) en reparatiebekalking (om een te lage pH op het gewenste niveau te brengen). De berekening van de benodigde reparatiebekalking verschilt per grondsoort.

Extra kosten
Voor bouwland en grasland leidt verzuring tot extra kosten voor bekalking. Want hoe meer verzuring, hoe hoger de kosten voor het corrigeren van de zuurgraad van de bodem. Dit kan oplopen tot enkele tientallen euro's per hectare. Bij de keuze van de meststof is dit dan ook een belangrijke punt. Door een meststof aan te schaffen die tegelijkertijd ook kalk bevat, zijn kosten te besparen (bijvoorbeeld Nutramon KAS).

​​Basenequivalenten
De verzurende werking wordt uitgedrukt in basenequivalenten per 100 kg stikstof en per 100 kg meststof. Een meststof wordt als verzurend aangemerkt als de waarde beneden de -5 ligt. Hoe sterker negatief, hoe sterker de verzurende werking. 1 kg basenequivalent is te compenseren met 1 kg nw (neutraliserende waarde, bijvoorbeeld 1 kg magnesium).

 De verzurende werking van meststoffen     
 Soort meststof Basenequivalent
per 100 kg N
Basenequivalent
per 100 kg meststof
N-gehalte
 GraslandBouwlandGraslandBouwland(%)
 Nutramon KAS-33-53-9-1427
Kalkammonsalpeter zonder Mg-36-56-10-1527
 Stikstofmagnesia16-44-122
24 N + 7 S-80-100-19-2424
 Ammoniumsulfaat- salpeter (ASS)-168-188-44-4926
Granular3-280-300-59-6321
 Granular2-280-300-59-6321
Zwavelzure ammoniak-280-300-59-6321
 Chilisalpeter125106201716
Ammoniak vloeibaar-80-100-66-8282
 Anasol 15 N + 5 S-138-158-21-2415
NTS 27 N + 3 S-99-119-27-3227
 Urean 30-80-100-24-3030
Ureum-80-100-37-4646
 NP 20+34-150-170-30-3420
NPK 20+10+10-85-105-17-2120
 NPK 18+7+7+7-17-39-3-718
NPK 17+17+17-59-82-10-1417
 NPK 15+15+15 CH-60-80-9-1215
NPK 15+15+15 CA-80-100-12-1515
 NPK 15+12+24-13-33-2-515
NPK 12+10+18 CA-25-42-3-512
 NPK 7+14+288657647
PK 25+25-17-170
 PK 15+30  880
PK 14+2414140
 NP 20+20-120-140-24-2820
NP 12+54 (MAP)-258-283-31-3412
 NP 18+46 (DAP)-183-211-33-3818

 

Berekening van verzurende werking meststoffen
Zoals gezegd wordt een meststof als verzurend aangemerkt als de waarde beneden de -5 ligt. Een meststof wordt als basisch werkend aangemerkt als de waarde boven +5 ligt. Het basenequivalent is te berekenen met behulp van de Sluijsmans formule (gehalten in procenten). Deze luidt als volgt:

1 * CaO + 1.4 * MgO + 0.6 * K2O + 0.9 Na2O - 0.4 * P2O5 - 0.7 * SO3 - 0.8 * Cl - n * N

De waarde 'n' is voor bouwland 0.8 en voor grasland 1.0. Voor een juiste berekening moet de volledige samenstelling van een meststof bekend zijn. Er wordt in de formule geen onderscheid gemaakt naar de stikstofvorm.
 
Bronnen

  • OCI Nitrogen (2010). Ik strooi bewust.
Kunstmest;Eigenschappen;Stikstofmeststoffen;
gerelateerd