De stikstofvorm in de kunstmest is van groot belang voor de werking. Het leidt tot verschillen in werkingssnelheid en stikstofverlies.
De stikstof vormen in kunstmest
Kalkammonsalpeter (KAS)
Kalkammonsalpeter (KAS) is een ammoniumnitraat houdende meststof. De nitraatstikstof werkt snel. Het ammoniumdeel werkt wat vertraagd. Het is een universele, efficiënte meststof. Het risico van ammoniakverliezen is erg laag. Kalkammonsalpeter werkt enigszins verzurend maar door de toevoeging van Dolomiet werkt Nutramon KAS minder verzurend dan andere KAS soorten.
Urean
Urean is een vloeibare meststof met 50% amidestikstof (ureum), 25% nitraatstikstof en 25 % ammoniumstikstof. De meststof werkt vertraagd, omdat de amidestikstof eerst omgezet moet worden in ammoniumstikstof, die op zijn beurt omgezet moet worden in nitraatstikstof. In proeven meldt men ook stikstoffixatie, waardoor een deel van de stikstof tijdelijk niet beschikbaar is.
Door de hoge zoutconcentratie vraagt het gebruik speciale aandacht, anders is er kans op ernstige bladverbranding. Urean is behoorlijk agressief. De opslag en de spuitmachine vragen daarom speciale anti-corrosie voorzieningen. Bij onjuiste toepassing is de kans op ammoniakverliezen hoog. Door het ontbreken van een vulstof werkt de meststof sterker verzurend dan kalkammonsalpeter.
Ureum
Deze meststof bevat 46 % stikstof in de vorm van amide stikstof, een organische stikstofvorm. Het wordt ook als bladmeststof gebruikt. In de bodem werkt het vertraagd, omdat ureum eerst omgezet moet worden in ammoniumstikstof en daarna in nitraatstikstof. De kans op ammoniakverliezen is erg hoog. Deze verliezen variëren sterk. Door het ontbreken van een vulstof werkt de meststof sterker verzurend dan kalkammonsalpeter.
Ammonsulfaatsalpeter
Deze meststof bevat 50% ammoniumnitraat en 50% zwavelzure ammoniak (ammoniumsulfaat). Het ammoniumgehalte is hoog. Dit vergroot de kans op hoge ammoniakverliezen op kleigrond. In ammoniumvorm spoelt de stikstof niet uit. De ammoniumstikstof werkt vertraagd. Het product bevat 13 % zwavel, dit geeft de meststof een sterk verzurend karakter. Entec is een ammonsulfaatsalpeter met een nitrificatieremmer.
Zwavelzure ammoniak
Dit kristallijne product bestaat uit 100 % ammoniumsulfaat. De stikstof is volledig in ammonium vorm aanwezig. In deze vorm spoelt de stikstof niet uit. De meststof heeft door het hoge zwavelgehalte (24%) een zeer sterk verzurend karakter. Het wordt op beperkte schaal gebruikt voor zuurminnende gewassen zoals aardappelen. De meststof werkt vertraagd omdat de ammoniumstikstof eerst omgezet moet worden in nitraatstikstof. Voor kleigronden is de meststof zonder directe inwerking minder geschikt. De kans op aanzienlijke ammoniakverliezen is groot.